Marcin Szmidtke
17 listopada 2026 — esej, sześć minut

Zaczynam rozumieć

Jako dziecko wiedziałem tylko, że chcę zrobić coś wielkiego. Po firmach, beczce z pstrągiem i Ironmanie zaczynam rozumieć, po co mi to było i że zwykły wtorek wystarczy.

Rysunek ołówkiem, dwa kadry w kawiarni. Mężczyzna z brodą: Stary, muszę ci coś powiedzieć. Moczę się w nocy. Łysy kolega: Mordo, nie przejmuj się. Masz tu namiar na terapeutę. Trzy miesiące później. Kolega: I jak terapia? Pomogła? Mężczyzna z brodą: Terapia super! W sumie dalej się moczę, ale teraz wiem dlaczego.

Dzieci w podstawówce zwykle wiedzą, kim chcą być. Prawnikiem, lekarzem, strażakiem, ostatnio youtuberem. Ja wiedziałem tylko, że chcę zrobić coś wielkiego. Co dokładnie, nie miało znaczenia. Miało być wielkie i tyle.

Wydaje mi się, że wzięło się to od taty. Prowadził firmy, jedną po drugiej: dużą hurtownię, pierwszą w okolicy dużą stolarnię, potem firmę ogrodniczą, budowlaną i tak dalej. Po wielkim sukcesie przychodził jeszcze większy upadek, a po upadku zaczynało się od nowa. Tata nigdy nie zakładał niczego małego, więc ja też nie. Czytałem nawet 80 książek rocznie, do tego podcasty, szkolenia i biografie ludzi z okładek, z których każdy radził mi być w jednym procencie najlepszych. Sukces, sukces, sukces! A jak go nie masz, to jesteś mięczak. Najchętniej mówi to ktoś, kto od lat siedzi w tym samym miejscu, a zapytany, gdzie ten jego sukces, akurat miał słaby rok.

Dzielny Marcin

Mając 22 lata, założyłem z przyjacielem firmę, która sprzedawała ryby i owoce morza. Mieliśmy biznesplan na 47 stron i robiliśmy po 20, a czasem 30 spotkań dziennie. Potem rozsypał się samochód z leasingu, kierowca zniknął z pieniędzmi od klienta, a kontrahenci przestali płacić. Wytrzymaliśmy tak rok. Wspólnik w końcu powiedział, że już nie może, a ja ciągnąłem do ostatniej sprzedanej rybki.

Zimą, kiedy było już jasne, że nasz kuter idzie na dno, zostało mi na magazynie około 700 kilo ryb, w większości pstrąga. Policzyłem na kolanie, że jedyne rozsądne wyjście to sprzedać je uwędzone. Z największej beczki, jaką udało mi się znaleźć, zrobiłem wędzarnię, dziadek załatwił trociny i codziennie ostrzył mi nóż. Stałem przed garażem po szesnaście godzin dziennie: filetowałem, soliłem, wędziłem, a wieczorem obdzwaniałem sklepy. Sprzedałem prawie wszystko.

Przez lata opowiadałem tę historię jako dowód, jaki jestem twardy, jaki zaradny. Nigdy wcześniej nie wędziłem. A tu firma upada, a ja wędzę pstrąga w beczce i jeszcze na tym zarabiam. Najdziwniejsze było to, że wcale nie wspominałem tego okresu źle. To był mój pierwszy upadek, a ja byłem prawie zadowolony.

Dziś rozumiem dlaczego. Jako dziecko wszedłem w rolę rodzica i bez słów mówiłem wszystkim: nie martwcie się, poradzę sobie. Kryzys nie był dla mnie zagrożeniem, tylko sceną, na której w końcu mogłem to pokazać. A przy szesnastu godzinach pracy nie ma ani minuty, żeby zostać ze swoimi myślami. Wtedy bardzo nie chciałem z nimi zostać. Kiedy wszystko się paliło, miałem co robić i wiedziałem, kim jestem. Gorzej robiło się, gdy przestawało się palić.

Nie radzę sobie świetnie

Nie radzę sobie świetnie. Terapia, dzisiaj mogę śmiało powiedzieć, uratowała mi życie. Mam gorsze dni, a czasem gorsze tygodnie. Bywały okresy, kiedy robiłem sobie listę zadań, na której nie było „zbawić świat”, tylko „wstać, umyć się, zrobić jedzenie”, i skreślenie punktu „umyć się” było sukcesem dnia. Dziś, kiedy przychodzi gorszy czas, robię godzinę treningu, nawet jak nie mam na nic siły, i ostatnio po kilku dniach minęło.

Ironmana też nie skończyłem z miłości do sportu. Skończyłem go, bo chciałem wszystkim udowodnić, że coś znaczę, a najbardziej sobie, bo we własnych oczach byłem wart mniej niż zero. Wybrałem więc zawody, które w tym kraju kończy garstka ludzi. Czternaście godzin pływania, roweru i biegania, z czego jedenaście boli. Pamiętam, że ten ból nie robił na mnie wrażenia. Mnie bolało całe życie, więc czym jest jedenaście? Zamieniłem jedną obsesję na zdrowszą, a heroizmu w tym nie było. Tak mówiąc naprawdę, naprawdę.

Z zewnątrz pewnie wyglądam na ogarniętego. Ironman, biznes. Tak samo wygląda twój znajomy, który zawsze ma nowy projekt, i koleżanka, której dzieci na zdjęciach nigdy nie płaczą. Gdybyś usiadł z nimi przy stole bez telefonów, pewnie usłyszałbyś coś bardzo podobnego do tego, co napisałem wyżej. Większość ludzi, których podziwiamy za to, jak świetnie sobie radzą, radzi sobie po prostu normalnie. Czasem lepiej, czasem gorzej, a czasem wcale.

Tak o

Jak się zastanowić, każdy rok składa się z chwil dobrych i złych, przy czym tych naprawdę dobrych jest mniej. A największa część to ani jedne, ani drugie. Praca, która jest powtarzalna. Zakupy. Pies, który musi wyjść. Zwykły wtorek, o którym za tydzień nikt nie będzie pamiętał. Przez większość życia uważałem to za stratę czasu, za poczekalnię przed tym czymś wielkim, co miało nadejść. Teraz myślę, że to jest po prostu życie. Innego nie ma, a my większość z niego przeżywamy tak o.

Długo nie umiałem w tym wytrzymać. Kiedy robiło się spokojniej, nie czułem ulgi, tylko dziwne uwieranie, bo znałem napięcie, a spokoju nie znałem wcale. Zamiast odpocząć, rozglądałem się, co by tu zacząć: nowa firma, nowy cel, kolejna książka o tym, jak być najlepszym. Tata przez czterdzieści lat powtarzał, że akurat teraz ma ciężko, ale coś zrobi i będzie dobrze. Ja powtarzałem to za nim, więc jak tylko się uspokajało, sam sobie coś podpalałem. Dopiero niedawno zobaczyłem, że te wielkie plany przychodziły zawsze w ciszy. Nie po porażce, tylko po spokoju. Uciekałem w nie przed zwykłym dniem.

Zauważyłeś, że nikt się zwykłym dniem nie chwali? Na pytanie o weekend prawie nikt nie odpowiada, że posprzątał, zrobił pranie i obejrzał dwa odcinki serialu. Przy tym pytaniu jest dzisiaj w ogóle taki przymus, żeby opowiedzieć coś wspaniałego. Przez to każdy z nas ogląda cudze weekendy jako pełne zdarzeń, a własny jako najgorszy w okolicy. Znam influencera, który zaprasza na obiad całą rodzinę, robi zdjęcia z różnych kadrów, różnych posiłków, i tak w jedną niedzielę ma materiału na parę tygodni. No bo ile można w życiu mieć wspaniałych kolacji? Wystarczyłoby, żeby ktoś pierwszy odpowiedział „tak o, normalnie”. Podejrzewam, że druga strona odetchnęłaby szybciej niż on.

Co zaczynam rozumieć

Wciąż łapię się na tym, że planuję coś wielkiego. Mam to chyba w rodzinie, po tacie i po kilku pokoleniach przed nim. Różnica jest taka, że teraz wiem, po co mi to było. Chciałem zrobić coś wielkiego, bo przez większość życia czułem się niezauważony, przez innych i przez siebie. Myślałem, że jak zrobię coś naprawdę dużego, to w końcu będę kimś.

Zaczynam rozumieć, że już jestem kimś. Nawet kiedy nic nie wędzę w beczce, nie biegnę maratonu i nie zakładam kolejnej firmy. Kiedy po prostu siedzę na kanapie, pies chrapie obok, a ja nie mam pojęcia, co będzie jutro. Nie radzę sobie świetnie. Żyję tak o, jak większość z nas. I pierwszy raz od dawna wydaje mi się, że to wystarczy. Twojemu zwykłemu wtorkowi życzę tego samego.